Hugin Kullanarak Panoramik Fotoğraflar Oluşturma



Merhaba,

Bugün, panorama fotoğraf oluşturma yazılımı Hugin'i kurcalayacağız.


The Panorama Tools (ya da The PanoTools), orijinali Alman fizik ve matematik profesörü Helmut Dersch tarafından yazılmış, açık bir “programlar ve kütüphaneler” paketi. Helmut Dersch, 1998 yılında başladığı geliştirmelere 2001 yılında, IPIX isimli firmanın patent ihlalleri gerekçesiyle yasal baskı yapması yüzünden son verir. Yazılımın web sayfası kapanmadan önce, bazı üyeler tarafından sitenin kopyası alınır ve Sourceforge üzerinde yeniden geliştirilmeye başlanır.

Hugin ise geliştirilmekte olan bu paketin kullanıcı arabirimini oluşturmakta. Şimdi, benim de kullanmaya yeni başladığım hatırlatmasıyla birlikte, bu arabirime ve onunla birlikte kullanacağımız uygulamalara bir göz atalım.



Aslında Panorama Tools paketi, Sourceforge adresinde kaynak kodları olarak bulunuyor ama ben, şu anda kullanacaklarımızın Windows için derlenmiş olanlarını kendi web sitelerinden indirdim. Bu programlardan,

· Hugin Kullanıcı arabirimi olarak,

· Autopano, Autopano-SIFT ve Panomatic kontrol noktası oluşturucusu olarak,

· Enblend-Enfuse ise fotoğrafların ışık değerlerinin ayarlanması ve bir araya getirilmesi için kullanılacaklar.

1. KURULUM

Hugin kurulum dosyasını çalıştırıyoruz ve karşımıza aşağıdaki ekran geliyor.


Ne yazık ki, programın Türkçe desteği yok. Gerçi, web sayfası üzerinde çeviri için bir rehber bulunuyor ama kimsenin (ben de dâhil) el atmaya niyeti yok.

Next butonuna tıklayarak “Hoş bulduk” diyoruz ve karşımıza lisans sözleşmesi çıkıyor. Biz de okumuş gibi yaparak, I accept the agreement seçeneğini işaretledikten sonra Next butonuna tıklayıp aşağıdaki ekrana geçiyoruz. (Adanalılar için geçiyrük. )

Programın kurulacağı dizini seçtikten sonra istediğimiz yükleme türüne karar veriyoruz. Ivır zıvırların kurulmasını istemediğimiz için Custom installation seçeneğini işaretleyip sonraki ekrana geçiyoruz.



Dil paketi içerisinde Türkçe olmadığından, Hugin language pack seçimini kaldırıyoruz; Enblend ve Enfuse Hugin’le birlikte gelmesine karşın, daha yeni sürümlerini indirdiğimizden onları da kaldırıyoruz; Matchpoint kontrol noktası oluşturucusu deneysel aşamada olduğundan onu da kaldırıyoruz ve son olarak, ihtiyacımız olmadığı için, komut satırı araçlarını da kaldırıyoruz.


Hangi kısayolların oluşturulacağına da karar verdikten sonra Install butonuna tıklayıp, Farid Farjad dinlemeye devam ediyoruz.




Biraz yanıp sönen ışık ve tıkırtıdan sonra yeşil çubuk yolun sonuna geliyor ve Finish butonuna tıklayıp yazılımı çalıştırıyoruz.



TADAAA! Masaüstümüze yaftasını yapıştıran Hugin, arşa varan kollarıyla bizi karşılayıp,



gül cemalini bize gösteriyor. Ama biz hemen programımızı kapatıp, yukarıda açıkladığımız ek programları Hugin dizini içine atıyoruz.



1 numaralı kutuda gösterilen autopano.exe; enblend.exe; enfuse.exe ve panomatic.exe’yi kopyalayıp, kurulumu yaptığımız yerdeki bin klasörü içine yapıştırıyoruz.

Programı tekrar çalıştırdıktan sonra, File->Preferences’a tıklayarak seçenekleri açıyoruz; Control Point Detector sekmesine tıklıyor ve




Hugin’e, kontrol noktası oluşturucularımızı nereye kopyaladığımızı gösteriyoruz. Listede en üstte ve vasayılan olarak bulunan Autopano’nun .exe’sinin nerede olduğunu göstermek için Edit (1) butonuna bastıktan sonra açılan Parameters penceresinde Choose (2) butonuna tıklıyoruz ve autopano.exe’yi az önce kopyaladığımız klasörde bularak Aç (3) butonuna tıklıyoruz.

Parameters penceresinde, Arguments başlığı önünde kontrol noktası oluşturucu ile ilgili ince ayarlar mevcut; ancak, bunlarla şimdilik işimiz yok.

Autopano yerine Panomatic kullanmak isterseniz, aynı ayarları bir kez de Panomatic için yapmanız gerekiyor.




Burada dikkat edilmesi gereken nokta ise, Panomatic seçilirken Parameters penceresinde Type kutucuğu üzerinden Autopano-SIFT seçeneği tercih edilmeli. Aksi takdirde program hata veriyor. Tamam diyerek Preferences penceresini kapatıyoruz. Preferences altındaki diğer ayarları daha sonra anlatacağım.

2. PROGRAM ARAYÜZÜ

Menüler

File
  • New, Yeni bir proje oluşturur.
  • Open, Daha önce kaydedilmiş Hugin, PTGUI, PTAssembler, Autopano veya Autopano-Sift projesini açar.
  • Save, Mevcut projeyi .pto dosyasına kaydeder.
  • Save as, .pto dosyasını farklı bir isimle kaydeder.
  • Write PTStitcher script, PTStitcher, Nona or PTmender ile daha sonra işlenmek üzere basitleştirilmiş bir proje dosyası kaydeder. Not: Sadece Nona, Hugin proje dosyasını doğrudan birleştirebilir. Bu yüzden, Nona ile birlikte bu adımı kullanmak gereksizdir.
  • Send to batch, Mevcut projeyi Batch Processor üzerinde işlenmek üzere sıraya ekler.
  • Run PTBatcher, Hugin Batch Processor’ü açar; ancak sıradaki işleri başlatmaz.
  • Apply Template, Mevcut .pto projesindeki parametreleri şablon olarak kaydeder. Sadece pozisyonlar ve lens paremetreleri aktarılır; kontrol noktaları gözardı edilir.
  • Preferences, Hugin seçenekleri penceresini açar.
  • Quit, Çıkış.
Edit
  • Undo, Geri al
  • Redo, Yinele
  • Fine-tune All Points, Control Points sekmesindeki Fine-tune ile aynı şeyi yapar. Tek fark, projedeki tüm kontrol noktalarının ayarlanmasıdır. (Ayrıntılı açıklama aşağıda)
  • Optimize, Optimizer sekmesindeki işlemin aynısını yapar. (Ayrıntılı açıklama aşağıda.)
  • Add Image, Projeye görüntü ekler.
View
  • Control point table, Kontrol noktaları tablosunu gösterir.
  • Preview window, Önizleme penceresini açar.
  • Fast Preview window, Hızlı Önizleme penceresini açar.
Help
  • About, Hakkında.
  • Help, Hugin kullanma kılavuzunu açar. Eğer yeterli derecede İngilizceniz varsa, neredeyse her şeyi anlatıyor.
  • Tip of the day, Günün ipucunu gösterir.
  • Keyboard Shortcuts, Kullanma kılavuzundan klavye kısayollarını gösterir. 
  • FAQ, Sıkça sorulan sorular.
Butonlar
 
New project
Open project
Save project
Save project as
Undo
Redo
Add image
Re-optimize
Fast Preview panorama
Preview panorama
Show control points
About Hugin

3. FOTOĞRAFLARI EKLEME, HİZALAMA

Asistant Sekmesi

Bu sekme, fotoğrafları eklememiz; onları sıralayıp, bazı ayarlarımızı kontrol etmemiz ve panorama oluşturmamız için eklenmiş, bir tür sihirbaz.

Asistant sekmesi üstüne bulunan Load Images butonuna tıklıyor ve

Panorama yapmak istediğimiz fotoğrafların tümünü seçerek Aç butonuna tıklıyoruz. Diğer sekmelerdeki ayarlarımızı yaptıktan sonra bu sekmeye geri döneceğiz. Daha sonra Images sekmesine atlıyor ve buradaki ayarlarımıza bakıyoruz.

Images Sekmesi


Bu sekme, eklediğimiz fotoğrafların üzerinde kontrol noktaları ve pozisyonlarla ilgili ayar yapmamızı sağlıyor. Image Oriantation (1) kısmında, seçtiğimiz fotoğrafların eksenler üzerindeki hatalarını düzeltebiliyoruz. Fotoğrafı seçtikten sonra, yaw, pitch ve roll eksenleri üzerindeki hataları, değerler girerek düzeltebiliriz. Bu eksenlerin nelere karşılık geldiğini küçük bir çizimle açıklayayım. Fotoğraf makinemizin karşıya baktığını varsayarak,

Yaw: Objektifimizin dikey bir eksen etrafında ufuk çizgisi boyunca yaptığı iki yönlü harekettir.

Pitch: Objektifimizin ekseninin ufuk çizgisinin altına veya üstüne kaymasıdır.

Roll: Objektifimizin kendi asal ekseni etrafında dönüşüdür.

Feature Matching (2) kısmını açıklamadan önce, kontrol noktalarının ne olduğunu açıklayayım. Kontrol noktası, panorama oluştururken iki fotoğrafın karşılaştırılmasıyla ortaya çıkan eşleşmiş noktalardır. Bu noktaları elle girmemiz uzun zaman alacağından, yukarıda Autopano ve Panomatic programlarını Hugin’e tanıttık. Bu sayede, bizim yerimize fotoğrafları tarayıp eşleştirme işini bu iki programdan birisi (Daha sonra Autopano-SIFT’i ayrıca anlatacağım.) yapacak.

Feature Matching kısmında, bu programı kurarken kopyaladığımız ve daha sonra Preferences kısmından ayarlarını yaptığımız, kontrol noktası oluşturucularından hangisini kullanacağımızı seçiyoruz. Points per Overlap kısmına gireceğimiz rakam ise kontrol noktası oluşturulurken fotoğrafların birbiri üzerine binen alanlarının ne kadarının kullanılacağını belirtiyor. 100 yaparsak eşleştirme sırasında fotoğrafların üst üste binen tüm kısımları taranır. Böylece mükemmele daha yakın sonuçlar alırız.

Reference Image (3) kısmında ise fotoğraflardan bir tanesini diğerleri için çapa olarak kullanabiliriz. Fotoğraflardan birisini seçtikten sonra Anchor this image for position butonuna tıklarsak, o fotoğrafı diğer fotoğraflar için başvuru noktası olarak belirleriz ve optimizasyon sırasında o fotoğrafa dokunulmaz. Anchor this image for exposure butonuna tıklarsak, o fotoğrafın pozlama değerini diğer fotoğraflar için başvuru noktası olarak kabul ederiz.

4 numaralı kutucuktaki butonlar aracılığı ile fotoğraflarımızı tek tek ya da topluca ekleyebilir; alta-üste kaydırabilir veya çıkarabiliriz.

5 numaralı kutucukta bulunan Remove Points butonu, seçili fotoğraflardaki kontrol noktalarını kaldırır. Run Celeste butonu ise bulutlar ve hareketli nesneler üzerindeki kontrol noktalarının kaldırılmasını sağlar. Bunun nedeni ise bu nesnelerin, iki poz arasında hareket ederek, yanılgıya neden olmasıdır. Clean control points butonu ise ücra noktalarda kalmış kontrol noktalarının bulunarak otomatik olarak silinmesini sağlar.

Ayarlarımızı yaptıktan sonra Create control points butonuna tıklayıp kontrol noktalarının oluşmasını bekliyoruz. Daha sonra, fotoğrafımızda bulut vs. varsa Run Celeste butonuna tıklayıp bunlar üzerindeki kontrol noktalarını kaldırıyoruz. Daha sonra da Clean control points butonuna tıklayarak kıyıda köşede kalmış kontrol noktalarımı temizliyoruz.

Böylece fotoğraflarımızı birbiriyle eşleştirdikten sonra Asistant sekmesine geri dönüp, eşleştirmede hata olup olmadığını, yani birbirine bağlanamayan fotoğraflar olup olmadığını görebiliriz. Eğer yukarıdaki gibi, eşleştirmede hata ortaya çıkmışsa, Control Points sekmesine geçer ve eksik noktaları elle gösterebiliriz.

Control Points Sekmesi 

Bu sekmede; istersek, fotoğraflarımızı birbirine bağlayan kontrol noktalarını elle işaretleyebilir; istersek daha önceden otomatik oluşturulmuş kontrol noktalarını düzenleyebiliriz.

1 numaralı kutucuk ile gösterilen bölümde, eşleştirme istediğimiz iki fotoğrafı seçebilir, yanlardaki oklar aracılığı ile bir sonraki veya bir önceki fotoğraf ikilisine geçebiliriz.

Auto add seçeneği aktifse, sol tarafta bulunan fotoğraftan eşleştirme için kullanacağınız herhangi bir noktayı seçtikten sonra, sağdaki fotoğrafta da aynı noktaya tıklayarak, eşleştirme yapabilirsiniz. Auto add seçeneği aktif değilse, sola ve sağa tıkladıktan sonra Add butonuna (a tuşu) tıklamanız gerekir.

2 numaralı kutucuk ile gösterilen bölümde, fotoğrafın ekrandaki büyüklüğünü ayarlayabilirsiniz. Fotoğraflar üzerinde iken farenizin orta tuşuna basarak fotoğraf (veya ctrl) fotoğraf üzerinde gezebilirsiniz. Shift tuşu ise iki fotoğrafın aynı anda hareket etmesini sağlar.

3 numaralı kutucuk ile gösterilen bölümde ise Fine-tune butonuna tıklayarak, elle işaretlenen noktalara ince ayar verilmesini sağlayabilir ve bu noktacıkları tam olarak eşleştirebilirsiniz. Ayrıca Celeste’yi buradan da çalıştırabilirsiniz.

4 numaralı kutucuk ile gösterilen bölümde, auto-fine tune, auto add, ve auto estimate seçeneklerini işaretleyerek, işinizi kolaylaştırmasını sağlayabilirsiniz. Auto add seçeneği işaretli ise ilk tıklamadan sonra, diğer fotoğraf üzerinde yaklaşık bir noktaya fare ile çift tıkladığınızda, diğer noktayı Hugin otomatik olarak bulabilir. Auto estimate işaretli ise birinci fotoğrafa tıkladıktan sonra farenizi ikinci fotoğrafın üzerine götürürseniz bir kare çıkar ve doğru noktanız o kare içerisinde kalmak kaydıyla, başka bir yere tıklasanız da program, sizin yerinize doğru noktayı bulabilir.

5 numaralı kutucukla gösterilen bölümde ise, eğer otomatik komutları kapatmışsanız veya karşılığı bulunamayan noktalar için noktacık ekleyebilir veya silebilirsiniz.

6 numaralı kutucukla gösterilen bölümde, kontrol noktaları oluşturulan kullanılacak yöntemi belirtebilirsiniz. Normal, dikey veya yatay bir hat üzerinde kontrol noktacıkları oluşturabilirsiniz. Yatay ve dikey kontrol noktaları küresel projeksiyonlarda kullanıldığından, burada bahsetmeyeceğim.

4. İNCE AYARLAR

Camera and Lens Sekmesi 

Bu sekmede, birbirinden farklı lenslerle çekilmiş fotoğrafları aynı ayarlara getirerek birleştirmek için gerekli ayarları bulabilirsiniz.

1 numaralı kutucuk ile gösterilen bölümde her bir fotoğraf için farklı lens ayar dosyaları yükleyebilir, mevcut ayar dosyalarınızı kaydedebilir veya EXIF değerlerini okutarak görüş alanını belirleyebilirsiniz.

2 numaralı kutucuk ile gösterilen bölümde,

Geometric kısmında lens tipiniz ile lensiniz için gerekli yatay görüş alanı parametrelerini belirleyebilirsiniz.

- Normal, Panoramik, Balıkgözü, Tam çerçeve balıkgözü, Equirectangular (Tam küresel)

Projeksiyon türlerinden birisini seçtikten sonra yatay görüş alanı parametrelerinizi girmeniz gerekir. JPEG dosyaları için, Hugin, EXIF bilgisi üzerinden otomatik yatay görüş alanını hesaplar.

Photometric kısmında ise fotoğraflar üzerindeki ışık değerleri ile ilgili ayarlamaları yapabilirsiniz. Exposure and Color seçenekleri altında, Exposure değerini (EV) “0” olarak bırakırsanız, Hugin, ışık değerleri üzerinde herhangi bir değişiklik yapmaz. Red multiplier ve Blue multiplier ise renk dengesi ve renk sıcaklığını değiştirmenize yardımcı olur. Vignetting seçenekleri altında, ışık dağılımı ve diyafram ayarlarınızı değiştirmenize olanak tanır. Işık dağılımında bir kusur var ise, Vignetting Center Shift ayarları ile oynayabilirsiniz. Değerleri “0” olarak bırakırsanız, herhangi bir değişiklik uygulanmaz. Camera Response kısmında ise kameranızın ışığa karşılık olarak oluşturduğu eğri değerleri değiştirilebilir. Ancak bu ayarları bilmenin çok zor olması nedeniyle, genellikle kamera profili ile birlikte otomatik yüklenir.

Bu sekme altındaki ayarlar oldukça ince ve can sıkıcı olduğundan, (en azından benim için ) Geometric kısmındaki ayarları Optimizer sekmesi üzerinden, Photometric kısmındaki ayarları ise Exposure sekmesi üzerinden otomatik olarak yaptırabilirsiniz. (Biraz da Pink Martini dinleyelim. )

Crop Sekmesi 

Crop sekmesi, kullanması en kolay sekme. Seçtiğiniz fotoğrafta hangi bölümün görünmesini istiyorsanız o kısmı işaretliyorsunuz; Hugin, geri kalan kısmı sizin için dışarı atıyor; hepsi bu.

1 numaralı kutucuk ile gösterilen bölümde Always center crop on d,e seçeneğini işaretlersiniz, fotoğrafın ortasından başlayarak dörtgen biçimli bir alanı seçiyorsunuz. İşaretlemezseniz, herhangi bir noktadan başlayan dörtgen alan seçebiliyor ve 2 numaralı kutucuk ile gösterilen bir panoramaya sahip olabiliyorsunuz. Programın bu bölümünde seçim alanınızın sadece dörtgen olarak belirlenmiş olması büyük bir eksiklik.

Ve geldik, benim gibi tembel kullanıcıların gözbebeği sekmeye,

Optimizer Sekmesi


Aslında optimizer sekmesi ile ilgili anlatılacak çok şey var ama nedense acayip üşeniyorum.

Az önce anlattığımız Camera and Lens sekmesinde Geometric kısmında yaptığımız ayarları, Hugin otomatik olarak bu sekmede yapıyor. 1 numaralı kutucukta ne tür düzeltme yapacağınıza karar verdikten sonra optimize now butonuna tıklıyorsunuz ve VOILA! Her şey sizin için halledildi. Bu kutucukta, fotoğrafınızın yaw, pitch ve roll açılarının; pozisyon bozukluklarının; görüş açısının; lens kaynaklı bozulmalarının (distortion) ya da hepsinin birden düzeltilmesini seçebilirsiniz.

Asistant sekmesine dönüp baktığınızda align butonunun altında, ayarları iyi yaptığınızı gösteren bir mesaj bulunuyor.

Exposure Sekmesi

HDR mi yoksa LDR mi diye seçtikten sonra optimize now diyorsunuz; hepsi bu. Mac kullanıcıları bile yapabilir.

Low dynamic range seçeneğini seçtiğiniz zaman, tüm fotoğraflarınızdaki vignetting (ışık dağılımı), camera response curve (tepki eğrisi diyeceğim) ve exposure value (pozlama değeri) optimize edilir.

Low dynamic range, variable white balance seçeneği ise yukarıdakiyle hemen hemen aynı işi yapar. Tek fark, çapa olan resim dışındakilerin pozlama ve beyaz dengesinin değiştirilmesidir.

High dynamic range, fixed exposure seçeneği ile ışık dağılımı ve tepki eğrisi değerleri optimize edilir.

High dynamic range, variable white balance, fixed exposure seçeneği ise ışık dağılımı, tepki eğrisi ve beyaz dengesi optimize edilir.

Optimizer ve Exposure sekmeleri için custom parameters below seçeneklerini atlıyorum; çünkü hem oldukça uzun ve zor hem de benim bilgimi aşan bir konu.

Veeee geliyoruz zurnanın ”YETER ULAN! BİRLEŞTİR ARTIK ŞU FOTOĞRAFLARI” dediği yere.

Stitching Sekmesi 

Bu sekmede son ayarlamalarınızı yaparak, fotoğraflarınızı birleştirebilirsiniz.

1 numaralı kutucuk ile gösterilen Panorama bölümünde, kullandığınız lense göre projeksiyon tipinizi seçebilirsiniz. Kabaca projeksiyon türlerinden bahsedeyim. Detaylar beni aşar.
  • Rectilinear, Normal kamera ve lenslerle oluşturulan projeksiyon.
  • Cylindrical, Silindirik projeksiyon. Geleneksel, rotasyonlu panoramik kameralarda kullanılır.
  • Equirectangular, Küresel projeksiyon. Tepe ve taban noktalarıyla birlikte 360 derece panorama çekimlerinde kullanılır.
  • Fisheye, Balıkgözü projeksiyon.
  • Stereographic, Bir tür balıkgözü. Bu projeksiyon türünde nesneler şekillerini korurlar ve daha az distorsiyona uğrarlar.
  • Mercator, Bir tür silindirik projeksiyon. 360 derece panorama baskılarında kullanılır.
  • Trans Mercator, Mercator projeksiyonun 90 derece çevrilmiş hali.
  • Sinusoidal
  • Lambert Cylindrical Equal Area
  • Lambert Equal Area Azimuthal
  • Albers Equal Area Conic
  • Miller Cylindrical
  • Panini
  • Architectural
  • Orthographic
  • Equisolid
  • Equirectangular Panini
  • Biplane
  • Triplane
2 numaralı kutucuk ile gösterilen Field of View bölümünde, lensinizin yatay ve dikey görüş alanını belirtebilir veya Calculate Field of View butonuna tıklayarak, programın hesaplamasını sağlayabilirsiniz.

3 numaralı kutucuk ile gösterilen Panorama Canvas Size ise, birleştirilmiş fotoğraflarınızın çerçeve büyüklüğünü ifade eder. Bu değerleri elle girebilir veya Calculate Optimal Size butonuna tıklayarak, programın hesaplamasını sağlayabilirsiniz.

4 numaralı kutucuk ile gösterilen Crop bölümünde, birleştirilmiş fotoğraflarınızın ne kadar kısmının kırpılacağını belirtebilirsiniz.

Crop ayarı kullanılmasının çeşitli nedenleri var. Örneğin,

Perspektif düzeltmesi yapıldığı zaman panorama üzerinde boş bölgeler kalabilir;

Gigapiksel türünden, çok geniş fotoğraflar kısım kısım birleştirilebilir.

5 numaralı kutucuk ile gösterilen Output bölümünde, Hugin tarafından oluşturulacak çıktının türüne karar verebilirsiniz. Hugin, normal; exposure fused (pozlama değeri birleştirilmiş) ve HDR çıktılar oluşturabilir.

Normal çıktı oluştururken blended panorama seçeneği işaretlenirse, fotoğraflarınız nona tarafından projelendirilip hizalanır ve enblend tarafından tek bir görüntü halinde birleştirilir.

Eğer remapped images seçeneği işaretlenirse, enblend, birleştirme sırasında kullandığı ara görüntüleri de saklar. Böylece onlar üzerinde ayrıca çalışabilirsiniz

Exposure fused çıktı oluştururken, fused and blended seçeneği işaretlenirse, fotoğraflarınız pozisyonları karşılaştırılarak pozlama istifleri içerisine yerleştirilecektir. Daha sonra istifler içerisindeki fotoğrafların pozlama değerleri eşitlenir ve daha sonra enblend ile birleştirilir.

Not: Bu tekniğin kullanılması için, aynı karelerin farklı pozlama değerleriyle birden fazla kez çekilmesi (Bracketing) gerekir.

Blended and fused seçeneği işaretlenirse, fotoğraflarınız önce enblend tarafından benzer pozlama değerlerine göre harmanlandıktan sonra, enfuse tarafından pozlama değerleri eşitlenir.

Blended exposure layers işaretlenirse, blended and fused adımındaki pozlama katmanları saklanır.

Remapped images seçeneği işaretlenirse enblend ve enfuse tarafından kullanılan ara görüntüler saklanır.

HDR merging çıktı oluştururken, merged and blended panorama seçeneği işaretlenirse, Hugin, benzer pozlama değerlerine göre istiflenmiş (bracketed) fotoğrafları tanımlayarak birleştirecektir.

Remapped merged stacks seçeneği işaretlenirse, hizalanmış HDR görüntüleri saklanır.

Remapped images seçeneği işaretlenirse, fotoğrafların HDR yapılmadan önceki doğrusal renk uzayındaki kopyaları saklanır.

6 numaralı kutucuk ile gösterilen bölümde, birleştirme sırasında kullanılacak işleme motorları ve teknikleri seçilebilir

Remapper kısmında, Nona motoru, Hugin için varsayılan hizalayıcı olarak belirlenmiştir ve değiştirilmesine gerek yoktur.

Yanında bulunan options butonuna tıklayarak, interpolasyon seçeneklerini değiştirebilirsiniz. Aradaki farkları gözle fark edilemeyen interpolasyon örnekleyicileri arasından en iyi sonucu Poly3 (Bicubic) vermektedir.

Enblend, Hugin için varsayılan harmanlayıcı olarak belirlenmiştir ve değiştirilmesine gerek yoktur. Yanında bulunan options butonuna tıklayarak komut satırı seçeneklerini girebilirsiniz.

7 numaralı kutucuk ile gösterilen File Formats bölümünde ise oluşturulan fotoğrafların hangi dosya biçiminde kaydedileceğine karar verebilirsiniz.

TIFF; JPG veya PNG (kayıpsız) dosya biçimlerinden herhangi birini seçebilirsiniz. Compression kutucuğunda ise uygulanacak sıkıştırma yöntemini veya jpg kalitesini belirleyebilirsiniz.

Linux ortamında çalışırken TIFF biçimi seçilmezse, enblend motorunun hata vermesi olasılığı yüksektir.

Böylece tüm ayarlamalarımızı yaptıktan sonra, Stitch Now butonuna tıklayarak birleştirilmelerini sağlayabilir veya Save Project and Send to Batch butonuna tıklayarak, daha sonra işlenmek üzere batch processor içinde sıraya koyabiliriz.

Stitch Now dedikten sonra çıktı dosyamıza bir isim verip kaydet diyoruz ve aşağıdaki işlem penceresi görünürken birleştirme işlemi gerçekleşiyor.


Bu esnada işlemi iptal ederseniz, Hugin abla kapris yapıyor ve oluşturduğu ara görüntülerin hepsini, esas dosyayı kaydedeceği yere (aşağıdaki örnekte olduğu gibi) mayın misali saçıyor.


Şimdi de Preview penceresi, Preferences ve Batch Processor kısımlarına bakalım.

5. DİĞER ÖZELLİKLER VE AYARLAR

Preview (Önizleme)

Hugin üzerinde birbirinden ufak farkları olan iki önizleme penceresi vardır. Bunların farkı, Hugin Önizlemenin biraz ağır çalışmasına karşın, daha doğru sonuçlar üretmesi; Hugin Hızlı Önizlemenin ise yaptığınız değişiklikleri neredeyse anında gösterebilmesi ve birtakım kullanışlı yeni özellikler sunmasıdır.

Kullanıcı istediği sonuca ulaştığı zaman önizleme penceresini kapatabilir. İstenen görüntü elde edilene kadar bu pencerenin kapatılmamasına dikkat edilmelidir.

Butonlar (8)

Center
Bu buton görünür durumdaki fotoğrafları yaw ekseninde (<–0–>) hareket ettirerek merkeze alır. Sağda ve solda siyah bölümler oluşmuşsa kullanışlıdır. Rectilinear Projection veya balıkgözü projeksiyon kullanıldığı zaman center butonunun kullanılmasının panorama perspektifini bozabileceği unutulmamalıdır.
Fit
Görünür durumdaki fotoğrafları kullanarak görüş alanını yeniden hesaplar.
Straighten
Straighten butonu, fotoğrafların göreceli pozisyonlarını değiştirmeden roll ve pitch açılarını düzeltir. Daha hassas doğrultmalar için Control Points Sekmesi üzerindeki Vertical control points (dikey kontrol noktaları) kullanılabilir.
Num. Transf.
Açılan bir pencereye roll, pitch ve yaw değerleri yazarak bunları değiştirebilirsiniz. Yani, farenin sol ve sağ tuşlarıyla yaptıklarınızı rakamlar aracılığı ile daha hassas olarak yapabilirsiniz.
Auto (1)
Bu buton seçildiği zaman, panorama üzerinde yaptığınız değişiklikler otomatik olarak önizleme penceresine uygulanır. Geniş pencerelerde yavaşlamalara neden olabileceğinden, bunun yerine update butonu kullanılabilir.
Update
Auto butonu ile aynı şeyi elle yapar. Auto butonu kapalıyken tıklarsak aynı görevi elle yapmış oluruz.
All
Panoramadaki bütün fotoğrafların görünür hale gelmesini sağlar.
None
Panoramadaki bütün fotoğrafları gizler.

Displayed images (2)

Panoramadaki her bir fotoğrafın rakamla gösterilen kendi butonu vardır. Buna tıklayarak görünür hale getirir veya gizleyebiliriz.

Önizleme penceresinde dikey ve yatay kaydırma çubuklarını (3) kullanarak görüş alanınızı belirleyebilirsiniz.

Farenin sol tuşu ile panorama üstüne tıklarsanız, görüntülerin birbirleri ile olan göreceli pozisyonları değişmeksizin, tıklanan nokta panoramanın merkezi olur. Sağ tuş ile tıklamak ise aynı şekilde fotoğrafları döndürmenizi sağlayacaktır.

Preview options

Projection (4)

Bu açılır pencere üzerindeki listede bulunan projeksiyonlar, Stitching sekmesindekinin aynısıdır.

Blend mode (5)
Normal, harmanlama modu seçilmiş bütün fotoğrafları istiflenmiş olarak gösterecektir.
Difference, harmanlama modu üst üste binen kısımların farklarını vurgulayacaktır. Görüntüler iyi hizalanmışsa arada çok az fark olacak ve üst üste binen kısımlar çoğunlukla siyah görünecektir.

Output (6)

Oluşturacağınız panoramanın low dynamic range (LDR) veya high dynamic range (HDR) olduğunda nasıl görüneceğine bakabilirsiniz. HDR seçeneğine geçerseniz program logaritmik fotometrik görüşe geçer ve kontrast çok düşük olduğu halde, hem karanlık hem de aydınlık bölgelerdeki nesneleri görmenizi sağlar.

EV (7)

Pozlama değeri (EV) yanında bulunan Reset butonuna tıklanırsa bütün fotoğraflar için ortalama bir pozlama değeri verilir; eğer bu değer “0” olarak verilirse fotoğraflara herhangi bir pozlama uygulanmaz.

Fast Preview Window (Hızlı Önizleme) 

Hugin Fast Preview penceresi, bazı farklılıklar dışında Preview penceresiyle aynı işi görür.

Butonlar

Her iki pencerede de bulunan butonlar aynı işlevi görür. Diğer butonları ise aşağıda açıklayacağım.

Photometrics

Tam fotometrik düzeltme sağlar. Tıklandığında fotometrik parametreleri düzeltmesi sebebiyle bir gecikmeye neden olur. Aynı durum kapatmak için tıklandığında da geçerlidir. Açık durumda tutmak, sonuç renklerine daha yakın temsili renkler; ışık dağılımı ve renk düzeltmesi sağlar. Kapatılmasıyla, sadece beyaz dengesi ve pozlama düzeltmesi alınabilir.
Drag

Bu butona tıklayıp açtığınızda, Preview penceresindeki dikey ve yatay merkez çizgileri ortaya çıkar ve panoramayı istediğimiz gibi hareket ettirebiliriz.
Farenin sol tuşuna basarken panoramayı istediğimiz yöne sürükleyebiliriz. Bu esnada shift tuşuna da basarsak panoramamızı herhangi bir yöne doğru sabit bir çizgide hareket ettirebiliriz.
Farenin sağ tuşuyla (ya da sol tuş+ctrl) ise panoramamızı merkez etrafında döndürebiliriz.

Eğer panorama üzerinde bağlanamayan fotoğraflar varsa, bunlar bireysel olarak hareket edeceklerdir.

Crop

Bu araç ile panorama üzerinde kırpılacak bölümü seçebilirsiniz. Daha hassas ayarlar için Stitcher sekmesini kullanabilirsiniz.



Kenarlara yaklaştığınız zaman beyaz kutucuklar çıkacaktır. Bu kutucuklar hangi yanda (1) ise o bölgeyi kırpabilirsiniz. Eğer köşeden (2) kırpma yapmak istiyorsanız, köşelere denk gelen kısmından fare ile tutup çekmeniz gerekmekte. Kutucukların iç kısmında (3) fare ile tıklayıp sürüklerseniz, tüm seçim alanını hareket ettirirsiniz.

Identify

Bu aracı kullanarak panoramadaki fotoğrafların hangisinin nerede bulunduğunu görebilir ve numaraları ile karşılaştırabilirsiniz.


Ayrıca, bindirme noktasının üzerinde iken fare ile tıklarsanız, kontrol noktalarını da düzenleyebilirsiniz.

Show control points

Bu butona basıldığı zaman eklenmiş olan kontrol noktaları bir hat şeklinde görünür. Kırmızılar normal, maviler yatay-dikey veya doğrusal kontrol noktalarını ifade eder. Uzun kırmızı hatlar kötü hizalama yapıldığını veya optimizasyon yapılmadığını, kısa kırmızı hatlar veya noktalar ise kontrol noktaları arasında iyi hizalama yapıldığını gösterir.

Preferences (Tercihler)

General 

General
 
Resource usage

Hugin tarafından kullanılacak bellek miktarını ve çekirdek sayısını burada belirleyebilirsiniz.

User interface

Hugin menüleri ve butonlarda kullanılacak dili seçmenizi sağlar. Türkçe desteği henüz olmadığından, bizi pek ilgilendirmiyor.
File options

Bellek yeterli gelmediğinde kullanılacak olan geçici klasörün yerini buradan belirleyebilirsiniz.

Assistant 


Image loading

Automatically align images after loading seçeneği işaretlenirse, fotoğraflarınız yüklendikten sonra otomatik olarak kontrol noktaları oluşturulur.

Automatic control point checking after detecting control points kısmında

Remove cloud-like control points (Celeste) seçeneği işaretlenirse, kontrol noktaları oluşturulduktan sonra celeste çalıştırılır ve bulutlar üzerindeki kontrol noktaları kaldırılır.

Remove outlying control points by statistical method seçeneği işaretlenirse, Hugin, ücra köşelerde kalmış kontrol noktaları otomatik olarak siler.

Auto align

Number of Ctrl Points per overlap, oluşturulacak kontrol noktası sayısını belirler. Ne kadar fazla ise o kadar iyi hizalama yapılır.

Panorama Image Size, son panoramanın, birleştirdiğimiz fotoğrafların toplamının yüzde olarak ne kadarına karşılık geleceğini belirler. Herhangi bir ölçekleme istemiyorsanız 100 olarak bırakmalısınız.

Show preview

Hizalamadan sonra Önizleme veya Hızlı önizleme pencerelerinden hangisinin açılacağına buradan karar verebilirsiniz. Nothing seçeneği ile ikisinin de açılmamasını dağlayabilirsiniz.

Control Points Editor



HDR and 16bit display mode

Hugin HDR ve 16bit görüntüleri destekler. Bu görüntü biçimleri standart bir bilgisayar monitörünün gösterebileceğinden daha fazla parlaklık ve renk bilgisi içerir. Bu sebeple Hugin bunların kaba bir temsili görüntüsünü oluşturur.

16bit veri doğrusal ve düzeltilmiş gamma içerebilir. Doğrusal görüntüler çoğu monitörde karanlık görünür. Bu nedenle Curve değerinin gamma 2.2 olarak ayarlayın.

HDR görüntüler için ise Curve değerini logarithmic olarak ayarlayın.

HDR and 16bit display mode, üzerinde değişiklik yaparsanız Hugin’i yeniden başlatmanız gerekir.

Finetune
  • Control points sekmesinde auto fine-tune seçeneği işaretlendiğinde,
  • Control points sekmesinde Fine-tune butonuna tıklandığında,
  • Edit menüsünde Fine-tune all Points tıklandığında,

Bu ayar kontrol noktaları arasındaki mesafeleri otomatik olarak hesaplamaya yarar.
Patch width, soldaki fotoğraftan alınıp sağdaki fotoğraf ile karşılaştırılacak alanın büyüklüğünü gösterir. Eğer sistemde yavaşlama oluyorsa azaltabilirsiniz.
Search area width, soldaki fotoğraftan alnınan noktanın, sağdaki fotoğrafın ne kadarı üzerinde aranacağını yüzde olarak belirtir. Eğer sistemde yavaşlama oluyorsa azaltabilirsiniz.
Local search area width, Fine-tune butonuna tıklandığında ya da Edit menüsünden Fine-tune all seçeneğine tıklandığında, sağdaki fotoğraftan aranacak kısmı piksel cinsinden belirtir.

Correlation Threshold. Kararsız eşleştirme hesaplaması. Net olmayan eşleştirmeleri çıkarmak ve eşleştirme kalitesini artırmak için bu değeri 1’e yakın tutmanız gerekir.
Peak Curvature Threshold, Bu işlev kullanılmamakta.

Rotation search

Bu seçeneği aşağıdaki durumlarda kullanın:

Fotoğraflarınız,

Çok genişaçılı bir görüş alanına sahipse ya da balıkgözü projeksiyon ise
Altüst edilmişlerse, kontrol noktaları en tepede veya en aşağılarda ise 360 derece dönüşlü arama kullanabilirsiniz

Control Point Detectors 


Huginin fotoğrafları hizalamak ve kontrol noktaları oluşturmak için kontrol noktası oluşturucu programları kullandığından bahsetmiştik. Bu pencerede, yazımızın başında yaptığımız gibi, kontrol noktası oluşturucu programlarımızı Hugin dizini içine attıktan sonra hangisini kullanacağımıza karar verebiliriz.

Stitching 


Nona

Bu kısımda varsayılan interpolasyon aracımızı seçebiliriz. Daha önce de belirtiğimiz gibi bunlar arasında en iyi sonucu Poly3 (Bicubic) vermektedir. Nearest neighbour ise en hızlı fakat en kötü sonuçları verecektir.

Create cropped images by default, seçeneği kırpılmış TIFF görüntüleri kullanılmasını sağlayacaktır. Böylece hız artar; ancak bazı imaj görüntüleyici programlar bu görüntülerle sorun yaratabilmektedir.

Use GPU for remapping, seçeneği işaretlenirse ekran kartınızın gücü işleme sırasında kullanılır. Ancak şu anda deneysel aşamada ve benim denemelerimde olumsuz sonuç verdi.

Enblend

Eğer başka bir Enblend programı kullanmak isterseniz choose butonuna tıklayarak kullanmak istediğiniz programı gösterebilirsiniz.

Enfuse

Eğer başka bir Enfuse programı kullanmak isterseniz choose butonuna tıklayarak kullanmak istediğiniz programı gösterebilirsiniz.

Celeste 


Celeste parameters içinde SVM kutucuğuna 0,5’ten küçük bir değer yazarsanız hassasiyeti artırırsınız, 0,5’ten büyük değerler ise hassasiyeti azaltır.

Gabor filter size kısmında ise large seçimi daha hassas ayarlama yapacaktır.

Batch Processor 


Batch Processor çoklu projeleri sıraya koyup otomatik olarak yapan bir Hugin bileşenidir.

Hugin Batch Processor üzerine sağ taraftaki butonlar aracılığı ile proje ekleyip çıkarabilir, projelerin sırasını değiştirebilir, projenin adını değiştirebilir, biten projeleri listeden çıkarabiliriz vs. vs. vs.

Flag options

Bu kısımda bulunan kutucuklara işaret koyarak, istediğimiz bazı seçenekleri değiştirebiliriz.
parallel execution, seçeneği işaretlenirse listedeki projeler sırayla işlenmek yerine hepsi aynı anda işlenir.
delete .pto files, seçeneği işaretlenirse işleme bittikten sonra proje dosyası tamamen silinir.
Overwrite always, seçeneği işaretlenirse çıktı dosyası var olan aynı isimli dosyanın üzerine yazılır.
Shutdown when done, seçeneği işaretlenirse işlem bittiği zaman bilgisayarı kapatılır.
Butonlar 
Clear batch

Bütün projeleri listeden çıkarır
Open batch

Daha önceden kaydedilmiş ve proje listesi içeren batch dosyalarını açar.
Save batch

Mevcut proje listesini batch dosyasına kaydeder.
Start

Sıradaki işlemleri başlatır.
Skip

Mevcut işlemi durdurup bir sonrakine atlar.
Pause

İşlemi duraklatır.
Cancel

İşlemi iptal eder
Add project

Listeye .pto veya .pts uzantılı projeler ekler.

Remove project

Seçili projeyi listeden çıkarır.
Folder search

Klasöre göz at.

6. EKSTRA

Autopano-Sift’i anlatmadan önce autopano hakkında bir sonbilgi vereyim. Autopano’nun gelişmiş özellikler içeren ve gigapiksel fotoğraflar oluşturma yeteneğine sahip, iki farklı profesyonel sürümü de mevcut. Merak edenler autopanopro.com adresine bakabilirler.

Autopano-Sift

Bu bölümde, yazımızda bahsettiğimiz kontrol noktası oluşturuculardan birisi olan Autopano-Sift’ten bahsedeceğim. Ama önce gidip, kendime sodalı bir şeftali suyu hazırlayayım ki, zihnim açılsın.

Autopano-Sift’i ayrı olarak anlatmamın nedeni, Sebastian Nowozin tarafından yazılan bu programın kendi arayüzüne sahip ayrı bir uygulama olarak çalışabilmesi. Kurulumu çok basit: Daha önce indirdiğimiz autopano-sift-2.3-win-1.exe dosyasını çift tıklayıp çalıştırdıktan sonra, kurulum dizinini seçiyorsunuz ve tamam diyorsunuz. Kurulumdan sonra masaüstünüzde programın kısayolu oluşmuyor. Bunun yerine, Autopano-SIFT.vbs ve Autopano-SIFT-Cmdline.vbs isimli iki adet script dosyası oluşturuluyor. Bunları silebilirsiniz; çünkü biz, programın kendi kurulum dizininde (varsayılan C:\Program Files\Autopano-SIFT-2.3) bulunan autopano-win32.exe uygulamasını çalıştıracağız.

Bu arada küçük bir not: Autopano ile Autopano-SIFT birbirinden tamamen farklı programlar. Autopano, Autopano-SIFT’ın aksine, kapalı kaynak kodlu bir yazılım.

Add images ve Remove selected butonları (1) ile fotoğraflarınızı ekleyip çıkarabilirsiniz.

Keypoint generation (2) altında, downscale resolution seçeneğine tıklarsanız. Bu kısımda iki fotoğraf eşleştirilirken; ilk fotoğraftan seçilen bölümün ikinci fotoğraftakine göre alt/üst-ölçeklemesini belirleyebilirsiniz. Basit şekilde anlatmak gerekirse, programın 2004 yılında yazılan yardım dosyasında 256 mb bellek için 700; 512 mb bellek için 1300 iyi bir değer olarak verilmiş. Gigabayt belleklerin kullanıldığı günümüzde, Double input size seçeneğini işaretleyebilirsiniz. Bellek kullanımı fazla olsa da, eşleştirme daha hassas olur. Hemen alttaki kutucukta ise, Save keypoints fo files ile bu anahtar noktaları dosyaya kaydedebilir veya sadece hafızada kalmalarını (Keep keypoints in memory only) sağlayabilirsiniz. Save prefix kısmına ise keypoint dosyasına vermek istediğiniz ismi yazabilirsiniz.

Keypoint matching (3) bölümünde, maximum keypoints per image pair kutucuğuna, eşleştirilen fotoğraflar arasında kaç tane anahtar nokta (kontrol noktası) oluşturulacağını belirleyebilirsiniz. Use RANSAC filtration seçeneği ile geometric korelasyon kullanan bir algoritmayı çalıştırabilir, istenmeyen kontrol noktalarının silinmesini sağlayabilirsiniz. (Tıpkı Celeste gibi.) Balıkgözü vb. lens kullanılmıyorsa, işaretli kalması tavsiye edilir. use area filtration seçeneğini işaretleyerek üst üste binen noktalardaki kontrol noktalarını RANSAC filtresinden koruyabilirsiniz. Bu seçeneğin de işaretli bırakılması tavsiye edilir. Bir ara verelim ve yeni bir sodalı meyve suyu eşliğinde Ed, Edd ve Eddy’yi seyredelim.

Alignement (4) bölümünde Automatic pre-aligning of image seçeneğinin işaretlenmesi ile program, fotoğraflarınızın yaw, pitch ve roll açılarını değiştirerek, ön-hizalama koordinatlarını .pto dosyası içine kaydeder. Henüz mükemmel olmayan bu özellik, yine de yeterli sonuçlar verebilmektedir. Align options, otomatik hizalama seçildiği zaman etkin olan bir özelliktir. Eğer fotoğraflarınız 90 derecelik açılarla çekilmişlerse, sol tarafın mı yoksa sağ tarafın mı alt olduğunu buradan belirleyebilirsiniz. Fotoğraflarınız dik pozisyonda çekildiği halde bu seçenek işaretlenmezse, (Automatic or Normal seçeneğini işaretlerseniz) program, sağ ve sol yarılardaki kontrol noktalarının yoğunluğuna bakarak, fotoğrafın alt ve üstünü kavramaya çalışır. Generate horizon kutucuğuna ufuk çizgisi için kaç hat oluşturulması gerektiğini yazabilirsiniz. Böylece, fotoğraflar daha düzgün hizalanacaktır. Dengeli bir hesaplama için 2’nin katları sayılar (örn. 2, 2 + 4, 2 + 4 + 8) girmeniz tavsiye ediliyor.

Refining options (5) hakkında tam olarak bilgi sahibi değilim ama Hugin üzerindeki fine-tune ile benzer bir işlevi olduğunu düşünüyorum.

PTO Output bölümünde (6) .pto dosyasını nereye ve hangi isimle kaydedeceğinizi seçebilirsiniz. Buradaki önemli nokta ise, kayıt sırasında Save absolute image pathnames in PTO seçeneğinin işaretli olmasıdır. Böyle pto dosyasını her nerede olursa olsun kullanabiliriz. Bununla birlikte, fotoğraflarımızı başka bir yere taşıyamayız.

Output subpixel coordinates seçeneği ise altpiksel koordinatlarının .pto dosyası içine yazılmasını sağlar. Hugin gibi grafik arabirimleri ile sorunsuz çalışsa da eski programlarda sorun çıkarabilmektedir.

Bütün ayarlarımızı yaptıktan sonra, Compute butonuna basarak pto dosyamızı oluşturabilir ve bu dosyayı Hugin ile açarak, kalan işlemleri yapabiliriz.

Autopano-SIFT programının çok nazlı olduğunu da belirteyim. İşlemi yaparken herhangi bir şeye tıklasanız kilitlenebiliyor. Yani yellenmek bile yasak.

Son olarak, aynı fotoğraflardan Autopano, Autopano-SIFT ve Panomatic ile yapılmış panoramalara bir bakalım.




Hoşça kalın.

Not: Bu yazının önemli bir kısmını Hugin help dosyasından çevirdim. Bu sebepten, tarzanca anlatımlar olabilir; anlatım dili değişmiş olabilir; kusuruma bakmayın. camera response curve gibi bazı terimlerinin Türkçesini bilmeyince k.çımdan uydurmak zorunda kaldım. Yazıyı bitirene kadar 12 şişe soda, 27 bardak kahve, 2 litre şeftali suyu ve yarım kilo kadar beyaz leblebi ile bir dilim limon (son bardakta aklıma geldi.) tükettim.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder